Lutenyl Comp 30x5mg

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Bij de behandeling van postmenopauzale symptomen mag alleen een HST worden gestart voor symptomen die een negatieve invloed hebben op de levenskwaliteit. In alle gevallen moeten de risico's en voordelen minstens jaarlijks zorgvuldig worden geëvalueerd en mag HST alleen worden voortgezet als de voordelen opwegen tegen het risico. De gegevens omtrent de risico's verbonden aan HST in de behandeling van premature menopauze zijn beperkt. Echter, als gevolg van het lage absolute risico bij jongere vrouwen zou de risico-batenbalans voor deze vrouwen voordeliger kunnen zijn dan voor oudere vrouwen. Medische onderzoeken/follow-up Voor een HST wordt gestart of hervat, moet een volledige anamnese van de persoonlijke en familiale medische voorgeschiedenis worden afgenomen. Op grond daarvan en op grond van de contra- indicaties en waarschuwingen voor gebruik, moet een lichamelijk onderzoek worden uitgevoerd (met inbegrip van een onderzoek van het bekken en de borsten). Tijdens de behandeling worden periodieke check-ups aanbevolen. De frequentie en de aard van die check-ups moeten bij elke vrouw afzonderlijk worden aangepast. Vrouwen moeten de raad krijgen om veranderingen in hun borsten te rapporteren aan hun arts of verpleegkundige (zie verder "Borstkanker"). Onderzoeken met inbegrip van geschikt beeldvormingsonderzoek zoals een mammografie moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met de thans aanvaarde screeningpraktijken, aangepast volgens de individuele klinische behoeften. In sommige indicaties, zoals uteriene hemorragie, amenorroe, dysmenorroe, is het noodzakelijk te zoeken naar een oorzaak teneinde zich te kunnen verzekeren van het functionele karakter van de aandoening vooraleer de behandeling te starten. Voor het opstarten van de behandeling is het aan te raden zich te vergewissen van de afwezigheid van baarmoeder- (hals, endometrium) en borstkanker door middel van een klinisch onderzoek, eventueel vervolledigd met bijkomende onderzoeken. Aandoeningen die supervisie vergen Als de vrouw één van de volgende aandoeningen vertoont of vertoond heeft en/of als één van die condities verergerd is tijdens een zwangerschap of vroegere hormonale behandeling, moet de patiënte nauwgezet worden gevolgd. Er moet rekening mee worden gehouden dat die aandoeningen kunnen recidiveren of verergeren tijdens behandeling met Lutenyl, vooral:  leiomyoom (baarmoederfibroom) of endometriose  risicofactoren voor trombo-embolische aandoeningen (zie verder)  risicofactoren voor oestrogeenafhankelijke tumoren, bijv. eerstegraads erfelijkheid voor borstkanker  hypertensie  leverstoornissen (bijv. leveradenoom)  diabetes mellitus met of zonder vaataantasting  cholelithiase  migraine of (ernstige) hoofdpijn  systemische lupus erythematosus  een geschiedenis van endometriumhyperplasie (zie verder)  epilepsie  astma  otosclerose Redenen om de behandeling onmiddellijk stop te zetten De behandeling moet worden stopgezet als er een contra-indicatie wordt ontdekt en in de volgende situaties:  geelzucht of verslechtering van de leverfunctie  significante stijging van de bloeddruk  eerste optreden van migraineachtige hoofdpijn  zwangerschap Endometriumhyperplasie en -kanker Bij vrouwen met een intacte baarmoeder stijgt het risico op endometriumhyperplasie en -carcinoom als oestrogenen alleen worden toegediend gedurende lange tijd. De gerapporteerde stijging van het risico op endometriumkanker bij vrouwen die alleen oestrogenen gebruiken, is 2- tot 12-maal hoger dan bij vrouwen die er geen gebruiken, afhankelijk van de duur van de behandeling en de dosering van het oestrogeen (zie rubriek 4.8). Na stopzetting van de behandeling kan het risico nog minstens 10 jaar verhoogd blijven. Cyclische toevoeging van een progestageen gedurende minstens 12 dagen per maand/cyclus van 28 dagen of een continue gecombineerde behandeling met oestrogenen en progestagenen bij vrouwen zonder hysterectomie voorkomen het verhoogde risico dat wordt gezien bij een HST met alleen oestrogenen. Tijdens de eerste maanden van de behandeling kunnen doorbraakbloedingen en spotting optreden. Als er een doorbraakbloeding of spotting optreedt na enige tijd behandeling of aanhoudt na stopzetting van de behandeling, moet naar de reden daarvan worden gezocht. Daarvoor kan een endometriumbiopsie vereist zijn om endometriumkanker uit te sluiten. Borstkanker Er zijn aanwijzingen van een verhoogd risico op borstkanker bij vrouwen die een gecombineerde HST met oestrogenen en progestagenen en mogelijk ook een HST met alleen oestrogenen innemen; het risico hangt af van de duur van inname van de HST. Gecombineerde behandeling met oestrogenen en progestagenen De gerandomiseerde, placebogecontroleerde WHI-studie (Women's Health Initiative study) en epidemiologische studies wijzen op een hoger risico op borstkanker bij vrouwen die een combinatie van oestrogenen en progestagenen innemen als HST; dat risico wordt duidelijk na ongeveer 3 jaar (zie rubriek 4.8). Behandeling met alleen oestrogenen In de WHI-studie werd geen hoger risico op borstkanker gevonden bij gehysterectomiseerde vrouwen die een HST met alleen oestrogenen gebruikten. In de meeste observationele studies werd een lichte stijging van het risico op het diagnosticeren van borstkanker gerapporteerd, maar dat risico is aanzienlijk lager dan bij gebruiksters van combinaties van oestrogenen en progestagenen (zie rubriek 4.8). Het verhoogde risico wordt duidelijk na enkele jaren gebruik, maar daalt enkele jaren (hooguit vijf) na stopzetting van de behandeling weer tot het basisniveau. HST, vooral een combinatietherapie met oestrogenen en progestagenen, verhoogt de dichtheid van de mammografische beelden, wat negatieve invloed kan hebben op de radiologische detectie van borstkanker. Ovariumkanker Ovariumkanker is veel zeldzamer dan borstkanker. Langdurig (minstens 5-10 jaar) gebruik van HST met alleen oestrogenen is in verband gebracht met een lichte stijging van het risico op ovariumkanker (zie rubriek 4.8). Sommige studies zoals de WHI-studie stellen dat langdurig gebruik van gecombineerde HST eenzelfde of een iets lager risico met zich meebrengen (zie rubriek 4.8). Veneuze trombo-embolie HST gaat gepaard met een 1,3- tot 3-maal hoger risico op ontwikkeling van een veneuze trombo�embolie (VTE), d.w.z. diepe veneuze trombose of longembolie. De kans op optreden van een dergelijke complicatie is hoger tijdens het eerste jaar van gebruik van HST dan daarna (zie rubriek 4.8). Patiënten met een bekende trombofilie lopen een hoger risico op VTE, en HST kan dat risico nog verhogen. Daarom is een HST gecontra-indiceerd bij die patiënten (zie rubriek 4.3). Algemeen erkende risicofactoren voor VTE zijn gebruik van oestrogenen, hogere leeftijd, belangrijke operatie, langdurige immobilisatie, obesitas (BMI > 30 kg/m2 ), zwangerschap/postpartale periode, systemische lupus erythematosus (SLE) en kanker. Er is geen consensus over de mogelijke rol van varices bij VTE. Zoals bij alle postoperatieve patiënten moeten profylactische maatregelen worden overwogen om VTE na een operatie te voorkomen. Als de patiënte na electieve chirurgie lang zal worden geïmmobiliseerd, wordt aanbevolen om de HST 4 tot 6 weken op voorhand tijdelijk te onderbreken. De behandeling mag pas worden hervat als de vrouw weer volledig gemobiliseerd is. Bij vrouwen zonder persoonlijke voorgeschiedenis van VTE maar met een eerstegraads verwante met een voorgeschiedenis van trombose op jonge leeftijd kan een screening worden uitgevoerd na zorgvuldige begeleiding over de beperkingen ervan (bij de screening wordt slechts een beperkt percentage van de trombofiele defecten achterhaald). Als een trombofiel defect wordt ontdekt dat segregeert met trombose bij familieleden, of als het defect 'ernstig' is (bijv. antitrombine-, proteïne S- of proteïne C-deficiëntie of een combinatie van defecten), is een HST gecontra-indiceerd. Bij vrouwen die al een chronische behandeling met anticoagulantia krijgen, moet de risico�batenverhouding van gebruik van HST zorgvuldig worden geëvalueerd. Als een VTE optreedt na het starten van de behandeling, moet het geneesmiddel worden stopgezet. De patiënten moeten weten dat ze onmiddellijk contact moeten opnemen met hun arts als ze een mogelijk symptoom van trombo-embolie opmerken (bijv. pijnlijke zwelling van een been, plotselinge pijn in de borstkas, dyspneu). Coronairlijden Gerandomiseerde, gecontroleerde studies hebben geen aanwijzingen opgeleverd van bescherming tegen myocardinfarct bij vrouwen met of zonder bestaand coronairlijden die een HST met een combinatie van oestrogenen en progestagenen of met oestrogenen alleen kregen. Gecombineerde behandeling met oestrogenen en progestagenen Het relatieve risico op coronairlijden is licht verhoogd tijdens gebruik van een HST met een combinatie van oestrogenen en progestagenen. Aangezien het absolute basale risico op coronairlijden sterk afhangt van de leeftijd, is het aantal extra gevallen van coronairlijden door gebruik van oestrogenen + progestagenen zeer laag bij gezonde vrouwen die de menopauze naderen, maar dit aantal zal stijgen met de leeftijd. Alleen oestrogenen In gerandomiseerde, gecontroleerde studies werd geen hoger risico op coronairlijden vastgesteld bij gehysterectomiseerde vrouwen die een behandeling met alleen oestrogenen gebruikten. Ischemisch CVA Een behandeling met oestrogenen en progestagenen en een behandeling met oestrogenen alleen verhogen het risico op ischemisch CVA met tot factor 1,5. Het relatieve risico verandert niet met de leeftijd of de duur sinds de menopauze. Maar doordat het basale risico sterk afhangt van de leeftijd, zal het totaalrisico op CVA bij vrouwen die een HST gebruiken, stijgen met de leeftijd (zie rubriek 4.8). Meningeoom Het optreden van meningeomen (enkelvoudig en meervoudig) is gemeld bij het gebruik van nomegestrolacetaat, vooral bij hoge doses en langdurig gebruik (verscheidene maanden tot jaren). Patiënten moeten worden gecontroleerd op tekenen en symptomen van meningeomen in overeenstemming met de klinische praktijk. Als bij een patiënt een meningeoom wordt gediagnosticeerd, moet elke nomegestrolacetaat-bevattende behandeling uit voorzorg worden stopgezet. Er zijn aanwijzingen dat het risico op meningeomen kan afnemen na het staken van de behandeling met nomegestrolacetaat. Andere aandoeningen Oestrogenen kunnen vloeistofretentie veroorzaken en dus moeten patiënten met hart- of nierziekten nauwlettend opgevolgd worden. Vrouwen met een vooraf bestaande hypertriglyceridemie moeten nauwgezet worden gevolgd tijdens een oestrogeen- of hormoonsubstitutietherapie aangezien er zeldzame gevallen van sterke stijging van de plasmatriglyceriden leidende tot pancreatitis zijn gerapporteerd bij behandeling met oestrogenen in die setting. Oestrogenen kunnen de TBG (thyroxine binding globulin) verhogen, wat kan aanleiding geven tot een verhoging van de hoeveelheid thyroidhormoon in de bloedsomloop, zoals gemeten door PBI (protein�bound iodine), T4-spiegels (gemeten in een kolom of RIA (radioimmunoassay) of T3-spiegels (gemeten door RIA). De vaststelling van T3 op hars is verlaagd, als gevolg van de stijging van de TBG. De concentraties van de vrije fracties van T4 en T3 blijven ongewijzigd. De serumspiegels van andere bindende eiwitten zoals CBG (corticoïd binding globuline) en SHBG (geslachtshormoon bindend globuline) kan worden verhoogd, wat leidt tot een stijging van de bloedspiegels van corticosteroïden en geslachtshormonen respectievelijk. De concentraties van de vrije of biologische actieve fracties van de hormonen ongewijzigd. Andere plasma-eiwitten kunnen ook toenemen (angiotensine / renine substraat, alpha - 1 - antitrypsine, ceruloplasmine). Gebruik van HST verbetert de cognitieve functie niet. Er zijn wat aanwijzingen van een verhoogd risico op waarschijnlijke dementie bij vrouwen die een continue gecombineerde HST of HST met alleen oestrogenen beginnen te gebruiken na de leeftijd van 65 jaar. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, Lapp lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.

• Anomalieën in de duur van de cyclus: oligomenorroe, polymenorroe, spaniomenorroe, amenorroe (na etiologisch onderzoek)
• Functionele genitale bloedingen: metrorragie, menorragie, met inbegrip deze tengevolge van fibromen
• Functionele verschijnselen die voorafgaan aan of gepaard gaan met de maandstonden: essentiële dysmenorroe, premenstrueel syndroom, cyclische mastodynie

Welke stoffen zitten er in dit middel?

 De werkzame stof in dit middel is nomegestrolacetaat (5 mg per deelbare tablet).

 De andere stoffen in dit middel zijn: lactose, microkristallijne cellulose, glyceroldistearaat, silica (Aerosil 200).

Neemt u nog andere geneesmiddelen in? Neemt u naast Lutenyl nog andere geneesmiddelen in, of heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat innemen? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

Sommige geneesmiddelen kunnen de werkzaamheid van Lutenyl wijzigen, in het bijzonder:

 als u geneesmiddelen gebruikt om epilepsie te behandelen (carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne, primidon),  als u geneesmiddelen gebruikt om tuberculose of andere infectieziekten te behandelen (rifampicine, rifabutine),  als u geneesmiddelen gebruikt om schimmelinfecties te behandelen (griseofulvine),  als u geneesmiddelen gebruikt tegen hiv-infectie (zoals nevirapine, efavirenz, ritonavir en nelfinavir),  als u geneesmiddelen gebruikt die worden gebruikt om andere infectieziekten te behandelen (bijv. griseofulvine, rifabutine),  als u kruidenremedies gebruikt die sint-janskruid (Hypericum perforatum) bevatten.

1. Mogelijke bijwerkingen

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen daarmee te maken.

Gebruik van nomegestrolacetaat is in verband gebracht met het ontstaan van een meestal goedaardige tumor van de weefsellaag tussen de hersenen en de schedel (meningeoom), vooral bij hoge doses en gedurende lange tijd (enkele maanden tot jaren), met als frequentie zelden (zie rubriek 2 "Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?").

De volgende bijwerkingen kunnen soms voorkomen:

 wijziging van de maandstonden.

 afwezigheid van de maandstonden (amenorrhee).

 tussenbloedingen.

Andere bijwerkingen kunnen zich zeer zelden voordoen:

 allergische huidreactie (bijv. jeuk, roodheid, huiduitslag).

 gastro-intestinale stoornissen (zoals misselijkheid, braken).

 veneuze thrombo-embolische accidenten (zoals flebitis, longembolie).

Vrouwen die een hormoonsubstitutietherapie (HST) gebruiken, lopen een licht hoger risico op ontwikkeling van de volgende aandoeningen:

 Borstkanker

 Abnormale groei of kanker van het baarmoederslijmvlies (endometriumhyperplasie of -kanker)

 Eierstokkanker

 Bloedstolsels in de aders van de benen of de longen (veneuze trombo-embolie)

 Hartziekte

 Beroerte

 Waarschijnlijk geheugenverlies als de HST wordt gestart na de leeftijd van 65 jaar

De volgende bijwerkingen werden gemeld met andere HST

 Galblaasafwijkingen

 Huid- en onderhuidaandoeningen

• Verkleuring van de huid, vooral van het gezicht of de nek, "zwangerschapsvlekken" (chloasma) genaamd

• huiduitslag met rode vlekken en schilfers (erythema multiforme)

• Roodpurperen zwellingen (erythema nodosum)

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

 bij gynaecologische bloedingen waarvan u de oorzaak niet kent. Neem Lutenyl alleen in nadat de oorzaak van een onverwachte bloeding is onderzocht door een arts, en enkel op en volgens het voorschrift van de arts. Neem Lutenyl niet op eigen initiatief.

 als u een bloedklonter hebt (of gehad hebt) in een bloedvat van uw benen (flebitis), longen (embolie), hart (hartinfarct, angina pectoris), hersenen (beroerte) of andere organen;

 als u onverklaarde vaginale bloedingen hebt;

 Als u borstkanker of een hersentumor heeft of gehad heeft of als vermoed wordt dat u borstkanker of een hersentumor heeft.

 Als u een kanker heeft die gevoelig is voor oestrogenen, zoals kanker van het baarmoederslijmvlies (endometrium), of als vermoed wordt dat u een dergelijke kanker heeft.

 Als u een te sterke verdikking van het baarmoederslijmvlies (endometriumhyperplasie) vertoont die niet wordt behandeld.

 Als u een bloedklonter in een vene (trombose) heeft of ooit gehad heeft zoals in de benen (diepe veneuze trombose) of de longen (longembolie).

 Als u een bloedstollingsstoornis heeft (trombofiele stoornis zoals proteïne C-, proteïne S of antitrombinedeficiëntie).

 Als u een leverziekte heeft of ooit gehad heeft en als uw leverfunctietests nog niet normaal zijn geworden.

 Als u een zeldzaam bloedprobleem heeft, "porfyrie" genoemd, een ziekte die in families loopt (wordt overgeërfd).

 Als u een meningeoom heeft of ooit de diagnose meningeoom heeft gekregen (een in het algemeen goedaardige tumor van de weefsellaag tussen hersenen en schedel).

 Als u allergisch bent voor één van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6.

Zwangerschap Het gebruik van dit geneesmiddel is niet aangewezen tijdens de zwangerschap. Als een zwangerschap optreedt tijdens behandeling met Lutenyl, moet de behandeling onmiddellijk worden stopgezet. Uit klinische gegevens over een beperkt aantal blootgestelde zwangerschappen is niet gebleken dat nomegestrolacetaat negatieve effecten heeft op de foetus. De resultaten van de meeste epidemiologische studies tot nog toe die relevant zijn voor onopzettelijke foetale blootstelling aan combinaties van oestrogenen + progestagenen, wijzen niet op teratogene of foetotoxische effecten. Borstvoeding Het gebruik van dit geneesmiddel is niet aangeraden tijdens de borstvoeding, gezien de passage van steroïden in de moedermelk.

Volwassenen

• Bij premenopauzale vrouwen: de aanbevolen dosering is een behandelingskuur van 10 dagen, 1 tablet per dag, van dag 15 tot en met dag 24 van de menstruatiecyclus
• Bij postmenopauzale vrouwen of amenorroe: de dosering hangt af van de wijze van hormonale substitutietherapie. In de sequentiële schema's wordt Lutenyl 10 tot 14 dagen per cyclus voorgeschreven